Βιωσιμότητα & Βιοποικιλότητα
Δημιουργώντας βιώσιμους ελαιώνες
Αναστρέφουμε την ερημοποίηση και φέρνουμε τη βιοποικιλότητα πίσω σε άγονη γη.
Εδώ και 24 χρόνια ξαναδίνουμε ζωή στην υποβαθμισμένη, ερημοποιημένη γη γύρω από το Σίγρι: χτίσαμε αναβαθμίδες, θρέψαμε το έδαφος με δικό μας κομπόστ και φυτέψαμε άλλα δέντρα ανάμεσα στις ελιές. Και η ζωή επέστρεψε.
Από πού ξεκινήσαμε
Θέλαμε να αποδείξουμε ότι, αν πραγματικά το θέλουμε, μπορούμε να αναγεννήσουμε ακόμη και υποβαθμισμένη και ερημοποιημένη γη σαν αυτή και να τη μετατρέψουμε σε παράδεισο, που δίνει πίσω στο περιβάλλον, στο κλίμα και στη βιοποικιλότητα.
Το ταξίδι της αναγέννησης
Η φύση είναι ένας ατελείωτος δάσκαλος, κι εμείς είμαστε οι μαθητές της.»
Αντώνης Τιρπιντήρης
Η σοφία της είναι απεριόριστη, αλλά ο χρόνος της ξεπερνά κατά πολύ τον δικό μας. Έτσι, ό,τι κάναμε σε όλο το κτήμα χωρά σε μία φράση: μιμηθήκαμε τη φύση, αλλά της δώσαμε ανθρώπινη ταχύτητα.
01
Δημιουργώντας αναβαθμίδες
Δεν εφεύραμε τίποτα. Απλώς αντιγράψαμε τους παππούδες μας, και τους δικούς τους παππούδες πριν από αυτούς. Εδώ και χιλιάδες χρόνια, οι αναβαθμίδες που χτίζονταν με το χέρι στα πετρώδη εδάφη της Μεσογείου έλυναν τα ίδια προβλήματα: καλύτερο αερισμό, καλύτερη κατανομή του νερού και της θερμοκρασίας, περισσότερη ενέργεια από τον ήλιο ως τις ρίζες και ελεύθερη ανάπτυξη της τοπικής χλωρίδας στα πρανή.
Δουλέψαμε με το τοπίο, όχι ενάντια σε αυτό. Χρησιμοποιήσαμε μηχανήματα, γιατί δεν είχαμε τον χρόνο που είχαν οι παππούδες μας, και κάθε αναβαθμίδα έγινε μια λωρίδα ζωής.
02
Θρέψη με κομπόστ
Και εδώ μάθαμε από τη φύση. Έχουμε παραγάγει χιλιάδες κυβικά μέτρα κομπόστ από τα φύκια που ξεβράζει η θάλασσα, κοπριά, κλαδιά, φύλλα και τα υποπροϊόντα του δικού μας ελαιοτριβείου.
Δεν είναι συνταγή· είναι ζύμωση. Ό,τι κάνει η φύση σε ένα δάσος μέσα σε δεκαετίες, εμείς το επιταχύνουμε: το στοιβάζουμε, το αερίζουμε και το αφήνουμε να ωριμάσει. Όταν επιστρέφει στο έδαφος, δεν το λιπαίνει απλώς· του ξαναδίνει ζωή.
Από τι φτιάχνεται το κομπόστ μας
- Ποσειδωνία (Posidonia oceanica)
- Κοπριά
- Θρυμματισμένα κλαδιά και φύλλα
- Υποπροϊόντα του ελαιοτριβείου
03
Αναστρέφοντας την ερημοποίηση με φυτεύσεις
Στη φύση δεν υπάρχει μονοκαλλιέργεια. Σε ένα φυσικό μεσογειακό οικοσύστημα, η ελιά ζει μαζί με τη ροδιά, τη συκιά, την αμυγδαλιά, το πεύκο και τους φοίνικες, και κάτω από όλα αυτά απλώνεται ένα στρώμα από χόρτα και άλλα φυτά.
Γι’ αυτό φυτέψαμε μηλιές, αμυγδαλιές, δαμασκηνιές και συκιές, ροδιές, ευκαλύπτους, κυπαρίσσια, φοίνικες και πολλά άλλα. Δεν είναι απλώς μια συλλογή από διαφορετικά είδη· είναι μια συνεργασία. Κάθε είδος δίνει κάτι σε αυτό που βρίσκεται δίπλα του. Εμείς απλώς σταματήσαμε να τα χωρίζουμε.
ΜηλιέςΜια νεαρή μηλιά φορτωμένη κίτρινα μήλα 
ΔαμασκηνιέςΜια δαμασκηνιά με ώριμα σκούρα δαμάσκηνα 
ΣυκιέςΝεαρά σύκα σε μια συκιά, με κι άλλες συκιές πίσω της 
ΡοδιέςΜια ροδιά φορτωμένη καρπούς δίπλα σε έναν χωματόδρομο 
ΕυκάλυπτοιΈνας ευκάλυπτος με ανοιχτόχρωμο κορμό σε ένα χορταριασμένο άλσος 
ΦοίνικεςΈνα άλσος με φοίνικες στην πλαγιά πάνω από τη θάλασσα
04
Μικροοικοσυστήματα στις αναβαθμίδες
Και τότε ήρθε η ανταμοιβή: περάσαμε από ένα νεκρό τοπίο σε ένα ζωντανό.
Στις αναβαθμίδες άρχισαν να ανθίζουν μικρά οικοσυστήματα, με αγριόχορτα, αρωματικά φυτά και πολλά άλλα: παπαρούνες, ορχιδέες, χαμομήλι, θυμάρι, ρίγανη, αγριολεβάντα, λαδανιές και πολλά ακόμη.
ΠαπαρούνεςΚόκκινες παπαρούνες ανάμεσα στα ελαιόδεντρα την άνοιξη 
ΧαμομήλιΧαμομήλι ανάμεσα σε μπλε και κίτρινα αγριολούλουδα 
ΟρχιδέεςΜια μωβ άγρια ορχιδέα μέσα στο χορτάρι 
Άγριες ίριδεςΜια γαλάζια άγρια ίριδα ανάμεσα στα φύλλα 
ΜούσκαριΑνθισμένα μούσκαρι ανάμεσα στο τριφύλλι 
ΜανουσάκιαΈνα χωράφι με ανθισμένα μανουσάκια
05
Η φύση άρχισε να μας ανταμείβει
Μαζί με τα φυτά, γιατί το ένα δεν έρχεται χωρίς το άλλο, επέστρεψαν και τα ζώα: λαγοί, νυφίτσες, κουνάβια, αλεπούδες, χελώνες, σκαντζόχοιροι και άλλα.
Εκεί όπου κάποτε επικρατούσε σιωπή, τώρα ακούς τους ήχους της ζωής.
Σήμερα
Σήμερα οι ελαιώνες μας είναι έτσι: το έδαφος καλυμμένο ολόκληρο, υγιή δέντρα και ζωντανό χώμα.
